Ayuntamiento de Barañain/Barañaingo Udala

Ez da ohiko aurkezpena, irakurketa berezi bat baizik. Enarak aurkezteko garaian, Bernardo Atxagak eleberriaren sortze-prozesuari buruz hausnartu du. Nobela irakurri duenak dakikeenez, Urtain da nobela honetako lehen pertsonaia; pintore profesional bat, azkena. Enarak ere hor daude, etengabe hegan segundoko hamar metro eginez.

Nobela honetan umorea eta intriga, errealitatea eta fikzioa nahastu ditu egileak, lau narratzaile —lau aingeru militar—, edo lau ahots ezberdinen bitartez, nahiz eta batek eraman ahots kantaria, hau da, krisian eta pixka bat baztertuta dagoena. Beste bat, berriz, oso probokatzaile eta zorigaiztokoa da, zikin eta gaiztoa.

Horien bitartez, Atxagak, protagonisten bizitzarako funtsezkoak diren hiru denboretatik abiatu —iragana, oraina, geroa—, sortutako narrazioa artikulatu du.

Atxagak haurtzarotik ezagutzen du harri-jasotzaileen mundua eta Urtain, bere bizitza pertsonalean, erreferentziazko pertsona izan zen, eta haren bizitza, berriz, ia adibide bat, alegia bat, parabola bat; bere mundu ruralaren hasiera eta bukaera. Bere kontakizunaren narratzaileen artean, Urtain gorrotatzen zuen gizona eta Urtain maite zuen gizona, Urtain ezagutu zuen margolaria, Urtaingandik gertu egon nahi duena daude. Lau narratzaileak, bestalde, Urtainek bere buruaz beste egin dezan saiatu dira.

Bernardo Atxagak berria den zerbait idatzi du, aparteko nobela, eta aurkezpen gisako irakurraldian, berriz, berak “testuaren azpikoak” direnak erakusten dizkio irakurle eta entzuleari, hitzez, irudiz eta musikaz: François Truffaut zinemagilearen L’enfant sauvage (Haur basatia) filmeko irudiak, Roberto Roselliniren Francesco, guillare di Dio (Frantzisko, Jainkoaren juglarea) filmekoak, Itoizen Tximeleta reggae, Leopoldo Paneroren Peter Pank poema Ruper Ordorikaren ahotsean eta beste, saio zoragarrizkoan.

“Henry Bengoaren garaiko Atxaga is back!” hots egiteko moduan. Nahiz eta idazleak ez duen inoiz gure ondotik, ez gogotik, alde egin.